Czym jest MMA?
MMA to skrót od trzech angielskich słów: mixed, martial, arts. Na polski można je przetłumaczyć jako mieszane sztuki walki. Oznacza to takie podejście do treningu walki wręcz, gdzie wybiera się do ćwiczenia techniki z różnych stylów walki, przy czym jedynym kryterium doboru jest skuteczność w starciu pełnokontaktowym.
W tym znaczeniu MMA nie jest niczym nowym. Ludzie od zarania dziejów walczyli przy użyciu własnego ciała i poszukiwali efektywnych technik pokonania przeciwnika. Poszczególne style powstawały i ewoluowały poprzez kontakt i konfrontacje z innymi metodami walki.
Już w VII w. p.n.e. w Starożytnej Grecji wprowadzony został na Olimpiady pankration - dyscyplina powstała z połączenia boksu i zapasów. Mamy informacje o walkach bez zasad w starożytnych Chinach i Japonii. Prawdopodobnie we wszystkich kulturach takie walki zdarzały się od czasów najdawniejszych. Wiele dalekowschodnich sztuk walki zrodziło się z połączenia wpływów różnych szkół. Na przykład karate to prawdopodobnie owoc konfrontacji stylów chińskich i okinawskich, a być może także japońskich i tajwańskich.
Obecnie jednak procesy globalizacji i nieporównywalnie szybsza wymiana informacji pozwalają porównywać, konfrontować i łączyć najróżniejsze, nawet najbardziej odległe od siebie kulturowo metody treningu i walki.
Dzięki takim mieszankom powstało wiele tzw. systemów wojskowych przeznaczonych dla służb mundurowych oraz szkół samoobrony dla cywilów. Nastąpił też przyspieszony rozwój niektórych tradycyjnych sztuk walki.
Zwykle jednak terminu MMA używa się w węższym znaczeniu. Określa się nim mianowicie takie połączenie sposobów walki, które najlepiej sprawdza się w sportowych zawodach MMA. Aby nie tłumaczyć nieznanego przez nieznane, wyjaśnię w następnym akapicie czym są turnieje MMA. Wcześniej jednak chcę podkreślić, że chodzi tu o walkę sportową, nie o eliminację wroga na polu walki, nie obronę przed uzbrojonym przeciwnikiem, czy kilkoma przeciwnikami naraz.
Celem turniejów MMA jest zapewnienie widowiska sportowego, w którym walka toczy się przy jak najmniejszych ograniczeniach, chroniących jedynie przed ryzykiem śmierci i poważnych, trwałych obrażeń ciała. Tego typu zawody, legalne czy nie, odbywają się w wielu miejscach na świecie. Jednak współczesne MMA ma swoje korzenie przede wszystkim w Vale Tudo - organizowanych w Brazylii od ponad siedemdziesięciu lat pojedynkach bez reguł lub ze szczątkowymi regułami. Oryginalne Vale Tudo to minimum ograniczeń w walce - przeważnie zakazane są tylko ataki na oczy, gryzienie i czasami kopanie w krocze. W tradycyjnym Vale Tudo nie występuje podział na kategorie wagowe i podział czasu na rundy. Walki trwają bez ograniczenia czasowego, tzn. aż do poddania lub znokautowania jednego z zawodników. Bardzo często walka toczona była na gołe pięści.
Rozwój Vale Tudo i w konsekwencji MMA zawdzięczamy w dużej mierze rodzinie Gracie. Fighterzy z tego brazylijskiego klanu zrewolucjonizowali walkę wręcz, kładąc główny nacisk na techniki chwytów stosowane w parterze (tzn. kiedy obaj zawodnicy leżą na podłożu). Ten styl walki oraz ideę turniejów międzystylowych rozpropagowali w USA, organizując tam w 1993 roku pierwsze zawody UFC (Ultimate Fighting Championship). Wygrał je Royce Gracie, podobnie jak kolejną edycję. Podobne turnieje zaczęły być organizowane w innych krajach i zdobywały coraz większą popularność. Do najbardziej znanych imprez o światowym zasięgu należały japońskie Pride FC, Pancrase i K-1 Hero's oraz amerykańskie UFC. Na początku nazywano je "No Holds Barred" (NHB), czyli "bez chwytów zabronionych". Z czasem przyjęła się nazwa MMA. Jednocześnie "chwytów zabronionych" pojawiało się coraz więcej. Zaostrzono reguły w celu zwiększenia bezpieczeństwa zawodników. Wprowadzono kategorie wagowe, limity czasowe i podział walki na rundy.
Mimo tych ograniczeń charakter walk nie zmienił się kategorycznie. Doświadczenie potwierdziło dużą skuteczność technik parterowych. Aby móc je zastosować konieczne okazało się ćwiczenie obaleń. Przeciwnikowi zagrozić mogły też proste techniki uderzeń stosowane zarówno w stójce, jak i po przewróceniu przeciwnika na ziemię. Zawodnicy wywodzący się ze stylów "chwytanych" uczyli się ciosów, a uderzacie ćwiczyli chwyty. Tak powstawało współczesne MMA. W klubach takich jak Brazilian Top Team, Chute Boxe Academy, Russian Top Team, Takada Dojo The Lion's Den Team Quest, Team Miletich Fighting System i in. zawodnicy i trenerzy opracowywali najlepsze metody treningu przekrojowego. Powstał pewien standard technik wykorzystywanych w sportowym MMA. Obowiązuje on w głównej mierze do dnia dzisiejszego, a czerpie głównie z boksu i muay thai sposoby walki w stójce; z zapasów i judo techniki obaleń; a z sambo lub brazylijskiego jujitsu poruszanie się w paterze. Dodatkowo opracowano specyficzne dla MMA techniki uderzeń i kopnięć wykorzystywanych gdy obaj lub jeden z zawodników znajduje się na ziemi.
Metody treningowe i techniki MMA wciąż ewoluują a samo zjawisko jest niewątpliwie jednym z głównych kierunków rozwoju sztuk walki w ostatnich latach.